Choose your language Choose your language

Bełżec - Bełz. Turystyczny szlak transgraniczny


IdŸ do treœci

Bełżec


O szlaku...
Bełżec, majšcy dziœ status wsi, to dawne miasto lokowane 1 marca 1607 roku przez Samuela Lipskiego. Jednak już w cišgu półwiecza Bełżec utracił prawa miejskie, jako rezultat przegranej konkurencji z Tomaszowem Lubelskim i Lipskiem. W swych dziejach był wielokrotnie miejscem walk z Tatarami, Kozakami, Szwedami, a także bitew I i II wojny œwiatowej. W wyniku traktatu rozbiorowego z 14 lipca 1772 roku podpisanego przez Austrię, Rosję i województwo bełskie, a wraz z nim i Bełżec znalazło się w Królestwie Galicji i Lodomerii, należšcej do Austrii .
Po zawarciu pokoju w Schonbrunnie w 1809 roku Bełżec stał się miejscowoœciš przygranicznš, jako, że w pobliżu stykały się zabory austriacki i rosyjski. Dużym impulsem rozwojowym dla osady było wybudowanie traktu drogowego do Lwowa i linii kolejowej w 1887 roku od Rawy Ruskiej, przedłużonej w 1916 roku do Rejowca. Pod koniec lat 30. XX wieku w Bełżcu mieszkało ok. 1,8 tys. osób, z czego 75 % stanowili Polacy, 17 % Ukraińcy, a resztę Żydzi. Działała tu gorzelnia, cegielnia, dwa młyny, kilka zakładów rzemieœlniczych, sklepy i karczmy. Od jesieni 1939 roku do czerwca 1941 roku na południe od Bełżca przebiegała radziecko - niemiecka linia demarkacyjna. Czarnš kartš zapisał się okres okupacji hitlerowskiej. W latach 1940 - 43 funkcjonował tu obóz zagłady, w którym zginęło ponad pół miliona Żydów, przywożonych tu z całej Europy. W obozie ponieœli również smierć Cyganie oraz 1500 Polaków, ukaranych za pomoc udzielanš Żydom. W 1943 roku baraki rozebrano i obóz zlikwidowano, a na jego miejscu posadzono las. Na terenie dawnego obozu, w 1964 roku wybudowano pomnik, który 40 lat póŸniej zastšpiono obecnym Muzeum - Miejscem Pamięci w Bełżcu.

Warto zobaczyć:
- Dewnianš cerkiew grecko - katolickš pod wezwaniem œw. Bazylego z 1756 roku wraz z przycerkiewnym.
- Zespół koœcioła parafialnego pod wezwaniem MB Królowej Polski, obejmujšcy murowany koœciół z lat 1911 - 1912, dzwonnicę z 1912 roku, oraz niezamieszkałš plebanię murowanš z 1910 roku. Koœciół ma na swym wyposażeniu relikwie Krzyża Œwietego oraz relikwiarze z XVII wieku przeniesione z Żółkwi.
- Muzeum - Miejsce Pamięci w Bełżcu na terenie byłego obozu zagłady Żydów.
- Kilka innych ciekawych budynków, takich jak: dom ludowy z lat 1934-1935 [obecnie GOK], popówka murowana z poczštku XX wieku(obecnie przedszkole), kuŸnie - murowana i drewniana z dwudziestolecia międzywojennego oraz gorzelnia z II połowy XIX w., wraz z magazynem gorzelnianym .
- Zabytkowe budynki pokolejowe, w tym m.in.ceglany budynek dawnej stacji pomp wodnych, wieża ciœnień i kompleks parowozowni.
- Liczne krzyże, kaplice i figury przydrożne, a wœród nich m.in.: murowana kapliczka œw. Jana Nepomucena z I połowy XIX wieku w Zagórze, krzyż kamienny tzw. bruœnieński z 1869 roku w Brzezinach, krzyż przydrożny kamienno - żeliwny przy przedszkolu z przełomu XIX i XX wieku i kapliczka Œw. Antoniego w Chyżach, wybudowana według XIX - wiecznych tradycji, na mogile usypanej po epidemii. Szczególnym krzyżem jest ten, postawiony w 1919 roku na tzw. Górnej Budce na pamištkę połšczenia po rozbiorach granic Polski.
- Wyjštkowo liczne cmentarze, takie jak cmentarz choleryczny z 1831 roku, cmentarz parafialny z połowy XIX wieku, dwa cmentarze z I wojny œwiatowej, cmentarz Cyganów, tzw. Lipki z 1940 roku oraz cmentarz przycerkiewny. Wielkim cmentarzyskiem jest również teren byłego obozu zagłady.
- Stare domy mieszkalne. Sš to przeważnie budynki drewniane, z dachami dwuspadowymi, krytymi blachš o konstrukcji zrębowej, szerokofrontowe, ustawiane do ulicy kalenicowo. Mimo upływu 90 lat od okresu zaborów, wcišż wyraŸnie widać wpływ stylistyczny architektury austriackiej w postaci tzw. Alpenstilu, charakteryzujšcego się specyficznymi elementami zdobniczymi. Grupa tych oryginalnych budynków znajduje się w Bełżcu przy ulicy prowadzšcej do Narola.
- Bunkier linii Mołotowa, zlokalizowany wœród pól, na wzgórzu obok wsi Szalenik - Kolonia, który był częœciš tzw. Raworuskiego Rejonu Umocnionego.

Czy wiesz, że:
- W 1971 roku, podczas uroczystoœci nawiedzenie obrazu matki Bożej w œwiatyni goœcili dwaj kardynałowie:
Karol Wojtyła i Stefan Wyszyński?
- Niegdyœ praktykowano oryginalny sposób modlitwy o deszcz, polegajšcy na wstawianiu do rzeczki Krynica kamiennego krzyża!


IdŸ dalej >> Punkt docelowy


Więcej zdjęć



Powrót do treœci | Wróć do menu głównego